Thanh Hoá nằm ở vị trí cửa ngõ nối liền Bắc Bộ với các tỉnh Trung Bộ và Nam Bộ, là cửa ngõ ra biển của vùn Tây Bắc và Hủa Phăn – Lào. Với vị trí trong vùng ảnh hưởng của những tác động trực tiếp từ khu vực trọng điểm kinh tế Bắc Bộ, và sự cộng tác tổng hợp của các vùng kinh tế Trung Bộ và Nam Bộ, Thanh Hoá có thể huy động các nguồn lực của mình để vươn lên thành một tỉnh kinh tế phát triển đồng bộ.

        Trong những năm qua, với nỗ lực của toàn ngành công nghiệp Thanh Hoá đã dần khẳng định được vị trí, vai trò của mình trước xu thế hội nhập. Phân theo ngành cấp II, sản xuất công nghiệp trên địa bàn Thanh Hoá có 21 ngành sản xuất công nghiệp. Trong đó, chỉ tính riêng 5 ngành sản xuất chủ lực, năm 2005 giá trị sản xuất công nghiệp đạt 7.211,5 tỷ đồng chiếm 87,4%. Chiếm tỷ trọng cao nhất là ngành sản xuất sản phẩm từ chất khoáng, phi kim loại, giá trị SXCN năm 2005 chiếm tỷ trọng 53,5%.

        Công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp tăng trưởng và phát triển khích cầu các ngành dịch vụ phát triển với tốc độ khá kết hợp với việc đẩy mạnh đầu tư cơ sở hạ tầng đã thúc đẩy quá trình cải thiện, nâng cấp trình độ sản xuất và cơ cấu kinh tế nông nghiệp – nông thôn chuyển dịch theo hướng CNH – HĐH, tăng tỷ trọng ngnàh nghề phi nông nghiệp: Cơ cấu kinh tế trong tỉnh (Nông lâm ngư nghiệp/ Công nghiệp – Xây dựng/ Dịch vụ thương mại): Năm 2005: 32,3/ 34,6/33,1. Trong đó tỷ trọng riêng ngành công nghiệp năm 2005 đạt 24%, năm 2006 đạt 25,4%.

        Trong 6 khu công nghiệp được xây dựng đến năm 2010 đã có 2 khu được Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập: KCN Lễ Môn và LCN Đình Hương. Chủ tịch UBND tỉnh đã phê duyệt quy hoạch chi tiết KCN Bỉm Sơn, đang thẩm định trình Chủ tịch UBND tỏnh phê duyệt các KCN Nghi Sơn 1, Nghi Sơn 2, KCN Lam Sơn, Khu CN Tây Nam Thanh Hoá đang xác định vị trí, ranh giới của KCN.

        Thanh Hoá có 38 cụm công nghiệp vừa và nhỏ - Cụm làng nghề có được UBND tỉnh phê duyệt chủ trương hoặc dự án đầu tư xây dựng, trong đó có 2 cụm được đầu tư xây dựng và lấy đất; 26 cụm đang triển khai, bao gồm cả các cụm có xây dựng hạ tầng hoặc đã hoàn tất thủ tục quy hoạch, có doanh nghiệp đang sản xuất kinh doanh trong cụm, vốn xây dựng cụm thực hiện thực hiện khoảng 250 tỷ đồng; diện tích đất sử dụng là 564 ha. Các cụm còn lại có chủ trương đầu tư, đang hoàn tất thủ tục đầu tư hạ tầng cụm.

Định hướng phát triển

        Trong những năm tới, Thanh Hoá sẽ phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp theo hướng nâng cao hiệu quả và sức cạnh tranh, lợi thế phù hợp với xu thế phát triển và nhu cầu của thị trường khu vực và thế giới. Ưu tiên sản xuất các sản phẩm công nghiệp có lợi thế với quy mô vừa và nhỏ, có sức cạnh tranh, có thị trường tiêu thụ, lựa chọn công nghệ và thiết bị phù hợp để nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, bảo đảm vệ sinh môi trường, chú trọng sử dụng nhiều lao động, gắn với việc phân bố lại lao động và dân cư trên địa bàn và trong phạm vi toàn tỉnh. Tập trung vào một số lĩnh vực sản xuất giấy, bột giấy, chế biến hoa quả, chế biến cao su, sản xuất vật liệu xây dựng, công nghiệp cơ khí, công nghiệp sản xuất phân bón, thuỷ điện, nhiệt điện…Mạnh dạn đầu tư phát triển một số ngành công nghiệp có công nghệ cao như dự án công nghiệp sản xuất phần mềm. Coi trọng và khuyến khích sản xuất hàng tiêu dùng, hàng thủ công mỹ nghệ theo hướng khôi phục và phát triển ngành nghề truyền thống và du nhập phát triển thêm các ngành nghề mới, hình thành các làng nghề sản xuất như mặt hàng thông dụng cho người tiêu dùng, những mặt hàng xuất khẩu. Có chính sách ưu tiên và khuyến khích đầu tư xây dựng các cơ sở sản xuất trên địa bàn. Đẩy nhanh tiến độ lấp đầy khu công nghiệp Lễ Môn, thúc đẩy xây dựng phát triển khu công nghiệp Nghi Sơn và các khu công nghiệp khác.

Hướng phát triển các nhóm ngành chính

        Nhóm ngành công nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng, khai thác và chế biến khoáng sản có tiềm năng về tài nguyên tại chỗ và lao động dồi dào, là sản phẩm chủ lực của công nghiệp Thanh Hoá. Những năm tới, nhu cầu về xây dựng cơ bản rất lớn, tỷ trọng công nghiệp vật liệu xây dựng trong cơ cấu công nghiệp của tỉnh luôn chiếm trên 20 %. Nhóm ngành chế biến nông lâm thuỷ sản và đồ uống: hướng phát triển và nhóm ngành này là đầu tư xây dựng hàng loạt các cơ sở chế biến với thiết bị hiện đại, công nghệ tiên tiến, xây dựng nhà máy hoa quả hộp và nước quả, nhà máy xúc sản đông lạnh, xí nghiệp chế biến tinh bột sẳn, mở rộng sản xuất bia, cồn.

        Thanh Hoá có tiềm năng lớn về sản xuất giấy đến năm 2010 đạt được trên 10 vạn tấn. Trước mắt xây dựng nhà máy giấy Châu Lộc - Hậu Lộc.

        Nhóm ngành cơ khí - điện - điện tử: phát triển ngành cơ khí sản xuất ô tô, tàu thuỷ cùng vệ tinh sản xuất phụ tùng, linh kiện mở rộng cơ khí sửa chữa, dịch vụ và lắp ráp các sản phẩm điện tử và tin học, sản xuất sản phẩm phụ tùng thay thế cho các máy công tác phục vụ nông nghiệp và các ngành kinh tế khác trong tỉnh. Trước mắt, tập trung đầu tư sản xuất thép cán, thép định hình, luyện cán thép inox…

        Công nghiệp hoá chất và phân bón: trong những năm tới cần phát triển mạnh sản xuất phân bón và thuốc trừ sâu, nhất là phân bón hữu cơ vi sinh và phân lân để đáp ứng nhu cầu thâm canh trong nông nghiệp. Thúc đẩy dự án lọc dầu và công nghiệp hoá dầu tạo ra các sản phẩm phục vụ các ngành công nghiệp.

        Công nghiệp dệt, may, công nghiệp giả da: Đối với Thanh Hoá, việc phát triển các ngành này có lợi thế vì lao động nhiều và công nghiệp da và giả da phát triển. Trong thời gian tới sẽ phát triển mạnh các ngành nghề này theo hướng đầu tư chiều sâu, mở rộng sản xuất hàng may xuất khẩu, vùng thuận tiện sẽ đầu tư sản xuất sản phẩm dệt kim và tổ hợp dệt, nhuộm.

        Trên cơ sở lợi thế về nguyên liệu, nhân công, tập trung phát triển mạnh ngành nghề thủ công mỹ nghệ để tạo ra khối hàng hoá xuất khẩu, là hướng quan trọng để giải quyết việc làm và chuyển đổi cơ cấu kinh tế trong nông nghiệp, nông thôn.

Tổ chức xây dựng các khu công nghiệp động lực

        Khu công nghiệp động lực Thanh Hoá - Sầm Sơn: ngành công nghiệp chủ đạo ở khu công nghiệp này là công nghiệp chế biến lương thực, thực phẩm phục vụ xuất khẩu và nội tiêu và công nghiệp dịch vụ gia công lắp ráp. Ngoài ra, còn bố trí một số ngành công nghiệp khác như phân bón, cơ khí, luyện cán thép, đóng mới và sửa chữa tàu thuyền, vật liệu xuất khẩu, dịch vụ cảng…Nơi đây sẽ tập trung các khu công nghiệp như Lễ Môn, Đình Hương, Tây Ga, Hàm Rồng…

        Khu công nghiệp Bỉm Sơn - Thạch Thành: Ngành công nghiệp chủ đạo là sản xuất vật liệu xây dựng và công nghiệp mía đường. Khu công nghiệp tập trung này được chia thành 2 khu công nghiệp: KCN Bỉm Sơn, xây dựng liên hiệp vật liệu xây dựng: xi măng, bê tông đúc sẵn, gạch ngói, sản xuất phụ tùng linh kiện và lắp ráp ô tô. KCN Thạch Thành, xây dựng khu liên hợp mía đường: đường, bánh kẹo, cồn, rượu, thức ăn gia súc…

        KCN Mục Sơn – Lam Sơn: ngành công nghiệp chủ đạo ở đây là mía đường, giấy và chế biến lâm sản. Xây dựng tại đây liên hợp giấy bao gồm: bao bì giấy, bao bì cót, chế biến gỗ luồng, ván ép, phôi bào, liên hợp mía đường, rượu cồn, thức ăn gia súc.

        KCN Nghi Sơn – Tĩnh Gia: Ngành công nghiệp chủ đạo là vật liệu xây dựng, công nghiệp dịch vụ cảng biển và du lịch, cơ khí lắp ráp – cơ khí đóng sửa chữa tàu thuyền, chế biến hải sản, công nghiệp hóa dầu, phân bón.

        Rõ ràng, từ việc đánh giá được tiềm năng, thế mạnh của địa phương mình đến việc khai thác, phát huy những lợi thế đó là cả một chặng đường dài. Với cái nhìn thấu đáo, đi trước một bước của người “đứng mũi chịu sào” Thanh Hoá cùng với sự đồng lòng, hiệp sức của toàn thể nhân dân địa phương đã tạo nên diện mạo mới cho mảnh đất giàu truyền thống và tiềm năng này. Và trong sự khởi sắc ấy, tất nhiên, có sự đóng góp không nhỏ của ngành công nghiệp Thanh Hoá ./.